• Voor zichzelf opkomen
• Zich inleven in wat iemand anders wil
• Geven en nemen
• Problemen oplossen
• Nee zeggen
• Omgaan met boosheid en frustratie
• Gevoelens onder woorden brengen.

Ingrijpen of niet?

Kinderen leren het meest van een ruzie als ze de kans krijgen het zelf op te lossen. Natuurlijk kun je beter wel ingrijpen als je ziet dat het een ongelijke strijd is. Omdat de één veel sterker of ouder is dan de ander of als het er volgens jou te hardhandig aan toe gaat.

Tips bij ruzies tussen jonge kinderen:

• Begeleid de kinderen bij het spelen. Kleuters moeten namelijk leren om samen te spelen;
• Wees duidelijk. Wanneer je kind slaat, duwt of iets afpakt maak dan duidelijk dat je dat niet goed vindt. Zeg er ook bij wat je kind dan wel kan doen;
• Dwing je kind niet om alles samen te doen of te delen. Geef ze bijvoorbeeld een eigen speelhoekje;
• Vraag kinderen tot een jaar of 4-5 niet om uitgebreid over hun ruzies uitgebreid te praten.

Tips bij oudere kinderen:

• Vaak lossen kinderen het zelf op als je niets doet. Zo leren ze ook hoe prettig het is om het weer goed te maken. Als de ruzie steeds erger wordt kunt je vragen wat er aan de hand is en hen zelf een oplossing laten bedenken;
• Soms moet je de kinderen een tijdje uit elkaar zetten. Laat ze allebei hun verhaal vertellen en laat ze één of meerdere oplossingen bedenken;
• Neem de tijd om te luisteren en blijf daarbij onpartijdig. Probeer het gevoel dat achter een ruzie zit te benoemen. Je vergroot daarmee de kans dat kinderen begrip voor elkaar op kunnen brengen.

Boekentip

Huilen, boos zijn, ruzie, omgaan met emoties bij kinderen van 0-8 jaar, Hanneke van Hasselt-Mooy